This option will reset the home page of this site. Restoring any closed widgets or categories.

Reset

Đi tìm một bài hát cho quê hương

Tôi là một người may mắn đã làm báo trong gần 10 năm  và chơi rất  thân với nhiều nhạc sĩ, nhà văn, nhà báo, nhà thơ nỗi tiếng v. v.v. Song có nhiều lần “trà dư tửu hậu”  tôi đã  hỏi, rồi người ta cũng chưa có câu trả lời cho tôi để….. “ra ngô, ra khoai” …. Bởi có những lần tôi nói :” Từ ngày Quảng Nam –  Đà Nẵng tách tỉnh làm hai, có nơi nào được viết thêm những ca khúc được cho là  …… hay nhất của thời kỳ “đổi mới” ?”. Câu trả lời bao giờ cũng là “Không!”.

Vậy là hình như ngay cả những nhạc sĩ xưa nay viết ca khúc “địa phương ca” mượt mà thắm đượm tình quê, tuyệt hay như Phan Huỳnh Huỳnh Điểu, Huy Du, Nguyễn Văn Tý v.v.v cũng chưa trình làng thêm một ca khúc nào cho là nổi tiếng hơn. Quanh qua, quẫn lại cũng là những ca khúc viết rất hay và nổi tiếng trước đây như bài “Quảng Nam-Đà Nẵng đất nặng nghĩa tình” của Nguyễn Văn Tý, “Quảng Nam yêu thương” của Phan Huỳnh Điểu hay “Thương em chín đợi mười chờ!” v. v.v. Những ca khúc đó, đã thật sự đi vào tâm hồn của người người lớp lớp, làm sống dậy niềm yêu thương quê hương xứ sở trong tâm thức của nhiều người .Trong những ca khúc ấy thấp thoáng bóng dáng của Đà Nẵng trong một số câu hát, ca từ như “Anh đưa em đi thăm lại quê hương Quảng Nam – Đà Nẵng” hay “Bay qua sông Hàn, nhớ chào người Dũng sỹ Thanh Khê, chào Hải Vân, chào Sơn Trà, chào những con tàu ta bám biển đi về. Anh lại cùng em về Hoà Sơn, thăm nông trường thơm chín”. Còn về bài hát riêng cho Đà Nẵng. vậy là từ trước đến nay, có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay về mức độ ấn tượng cũng chỉ dừng lại “có nhiều người nhớ. ít người quên” như ca khúc “Cô du kích Đà Nẵng” của Thanh Anh, “Sông Hàn vang tiếng hát” của Huy Du, “Đà Nẵng ơi chúng con đã về” của Phan Huỳnh Điểu……

Vậy thì nếu xưa kia những tác phẩm thơ ca, âm nhạc là có dành một tỷ lệ lớn cho tình yêu quê hương, đất nước thì giá trị của những ca khúc này đó có lẽ cũng  chính nhờ những nhạc sĩ sáng tác là những người con của quê hương đất Quảng, những người nhạc sĩ đã thật sự nặng tình, nặng nghĩa với quê hương Quảng Nam và Đà nẵng hay sao?. Mà chỉ có những người con nơi đây mới viết được như người nhạc sĩ tài hoa, gạo cội Phan Huỳnh Điểu viết trong “Quảng nam yêu thương” :”Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm chứ rượu Hồng Đào chưa nhấm đã say. Lời hát xưa nghe sao thấm đượm tình xao xuyến trong tim mình….”. Hay như nhạc sĩ tài hoa trẻ tuổi Trần Quế Sơn từng viết trong “Tình quê”: “Quảng Nam ơi! Quảng Nam ơi! Thương quá làng quê bão dông chìm nổi, thương xóm làng xưa cánh đồng trên núi, thương mía đường thơm tô mì gạo mới, thương quá Hội An phố cổ đẹp ngàn đời” nghe thật ngọt ngào và thiết tha. Một bức tranh thiên nhiên đẹp, độc đáo của núi sông, của thiên nhiên, của những sản phẩm mộc mạc như gạo đường  được làm ra từ bàn tay con người dân Quảng lại được viết hay và da diết trên từng phím nghĩ….,

 Qua báo chí thời gian qua, tôi được biết những nhà chức trách của Đà nẵng cũng như Quảng Nam đã có nhiều đơn “đặt hàng” cho ca khúc viết về quê hương Quảng Nam và Đà Nẵng. Như chúng ta đã biết trên thế giới đã từng có những ca khúc chỉ viết về một con mưa hay một khách sạn như “Hotel California”, “Rhythm of the Rain” v.v.v.v, nhưng đó là những ca khúc nỗi tiếng của mọi thời đại, được hàng triệu, triệu con tim thổn thức khi chỉ một điệu nhạc dạo vang lên. Thế mà cuộc thi sáng tác bài hát về quê hương trong thời kỳ mới, nhưng kết quả lại không được như mong đợi (?). Và người Quảng Nam và Đà Nẵng vẫn phải mang ra tiếp tục hát lại những ca khúc xưa khi đi đâu đó hay giao lưu với bạn bè ở những quán Karaoke hay nơi khác nào đó. Công bằng mà nói đó cũng là thực trạng chung của một nền âm nhạc Việt nam trong gần mười năm nay khi mà dòng nhạc trẻ đang ở thế thượng phong. Đi đâu người Hà Nội cũng chỉ hát lại những ca khúc, những giai âm và ca từ quen thuộc, mỗi khi lòng lại không khỏi xuyến xao nhớ về một Hà Nội mùa thu nhớ: “Có phải em mùa thu Hà Nội”, “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa”, người ở Hải Phòng thì có một bài hát cũ xưa “Thành phố Hoa phượng đỏ”, người ở Huế lại cũng chỉ những bài hát quen thuộc “Mưa trên phố Huế” “ Huế thương”, người sống ở Tây Nguyên thì “Ly cà phê ban mê”, “Còn chút gì để nhớ” hay Đà Lạt……”Mimosa từ đâu em tới”? .

Sao khó vậy (?), tôi đã từng nghe Nhạc sĩ Hoàng Bích (Quảng Nam) nói rằng :” Cách phát âm hai chữ Đà nẵng khi đưa vào bài hát để có âm điệu hay như ý muốn của người sáng tác rất khó diễn đạt…”. Kể cũng đúng song không đúng hẳn. Điều ấy cũng có thể do các nhạc sĩ chưa thật sự sẵn sàng, chưa “nhập hồn” vào thực tế cái đẹp của một vùng đất đang sinh sôi. Trong khi thế hệ bây giờ đang có nhiều nhạc sĩ trẻ có trình độ kỹ thuật viết được nhiều loại hình âm nhạc lớn nhỏ khác nhau, nhưng lại ít vốn sống cứ lấy giai điệu dân ca của một vùng miền nào đó để áp dụng trong sáng tác nên có thực tế chưa “mang nặng” mà đã …”đẻ đau”, tất nhiên điều ấy sẽ có giai điệu và tiết tấu không bao giờ hay được. Tôi cũng may mắn nhà cùng chung vách với nhạc sĩ gạo cội Nguyễn Bính, tác giả của bài hát “Hạt gạo làng ta” (phổ thơ Trần Đăng Khoa) và có nhiều bài hát hay về quê hương, nhưng suốt thời gian gần mười năm nay ông không viết được. Có một lần lúc “trà dư tửu hậu” tôi có hỏi ông “Vì sao bác hay đi viết nhạc cho phim, cho múa, cho hợp xướng, giao hưởng v.v.v mà ít sáng tác những ca khúc cho quê hương như khi xưa?” (Theo tôi được biết viết nhạc cho những thể loại này là đòi hỏi nhiều công phu, nhiều kỹ thuật hơn bài hát..). Ông trầm ngâm rồi bảo :” Lý trí của tớ cũng bảo thế, nhưng tình cảm lại là không thế !!??” và tôi cũng không hiểu câu nói của ông, cũng giống như không hiểu vì sao các ca khúc viết về quê hương ngày càng một ít.

 Nghĩ vậy, ta thật buồn cho âm nhạc của ngày hôm nay. Bởi ngày xưa, có thể xứ Quảng quê ta là một vùng đất sau chiến tranh, những vùng đất, những con phố, những con sông, ngọn núi, những cái hồ như “Hồ trên núi” – Phú Ninh, không thật sự “sơn thuỷ hữu tình” nhưng cũng có thể đã được nhiều người biết đến qua ca khúc “Quảng Nam yêu thương” hay “Thương em chín đợi mười chờ” mà khi hát lên nghe thật gần gũi, gắn liền với nhiều tầng ý nghĩa văn hoá sống của miền đất Quảng yêu thương. Nó như một kỷ niệm của nỗi nhớ và tình yêu. Thời của những con phố, con sông, những quê hương Trà My, Tiên Phước thành nhạc thành thơ :” Ta nghe hương quế thơm từ Trà My về, thơm tận vùng Giao Thuỷ. Quê hương dâu tằm, máy đã về kéo kén xe tơ. Về Phú Ninh, ta chung tay xây xây hồ nước lớn, cho những vụ mùa đầy ắp lúa khoai ngô…”( Quảng Nam Đà Nẵng đất nặng nghĩa tình). Quê hương ta đó, đã đẹp lên biết lao lần trong ca khúc, nay ta chỉ còn chút gọi là để nhớ, để tim ta bồi hồi, thổn thức những khi chiều về, lang thang bước trên quê hương Quảng Nam, quê hương Gò Nổi. Rất thật! Ta muốn thèm để nghe một chàng trai nào ấy hát “ ..Thương em! Thương em gắng đợi ngày nào, gắng đợi ngày nào. Bao giờ dâu mượt. Anh bắt cầu,  anh bắt cầu đón em !”

Thực ra một điều bài viết này tôi có thật nhiều điều để viết. Song viết văn là điều có thể dể hơn như tả một vị anh hùng: “ Anh hùng đó bao nhiêu tuổi, cao mấy thước, vì sao người ta dâng hiến, vì sao hy sinh ….”. Nhưng trong âm nhạc là chuyện khó còn phải gọt giũa, tước bỏ  những điều không phù hợp với ca khúc v.v.v. Một ca khúc có thể làm cho người ta thấy được tiếng chim kêu, vượn hú, tiếng người cười , tiếng hân hoan….” Thật là khó! Dẫu biết là khó nhưng mong sao, trong thời gian tới, chúng ta sẽ có được nhiều bài hát hay về Quảng nam quê ta. Theo tôi, để làm được điều này, ngoài sự cố gắng, tài năng và cái “duyên” của người nhạc sĩ. Ắt hẳn điều này rất cần có như lời cũa Đỗ Nhuận khi còn sống ông nói :” Mọi ca khúc hiện nay ít hay là vì có nhạc sĩ coi thường nó, làm như thế thì lẹt đẹt mãi. Trong kháng chiến ít ai đến viết hợp xướng, ca kịch giao hưởng, nhạc phim, cho nên ca khúc tập trung được nhiều bài hay. Bây giờ tay PHẢI làm những cái lớn, tay TRÁI làm ca khúc, tất nhiên nó không hay. Theo tôi nghĩ, sáng tác ca khúc phải viết bằng tay PHẢI, loại hình nhỏ phải có tâm hồn lớn và lao động nghệ thuật tận lực, tận tình mới thành công được”

Và tôi đây, là một hậu sinh cũng mong là như thế!

Andi  Nguyễn Ánh Nhật

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

9 phản hồi

  1. Thái Bảo nói:

    anhbasaigon thức khuya dữ ta. Bảo thấy từ nào cũng dễ hát mà. Tam Kỳ ơi, Đà nẵng ơi, hoặc Quảng Nam ơi…cũng như nhau. Có lẽ nhạc sĩ chưa có cái tình với tỉnh mới, thành phố mới mà thôi.

  2. nvnamanh nói:

    Đúng là trăn trở của nhà báo, từ ngày tách Tỉnh bà con dân Quảng mình lo cái ở, ăn cũng đã xiu điêu rồi, an cư lạc nghiệp mới tính chuyện này nọ. Thông thường sản phẩm văn hoá phi vật thể phải là những câu từ mộc mạc, một làn điệu dân ca, câu hò ví dặm…,xuất hiện chân chất trong lòng cái hồn người của một vùng quê, kinh tế thị trường thổi qua cuốn phăng mọi thứ, mất hết hứng thú sáng tác. Nhưng khi đã quen rồi tất cả sẽ trở lại giá trị cốt lõi ban đầu, khi đó mới có những cái người ta mơ về nơi xa nớ! Mấy ông nhạc sĩ đọc bài này rồi cũng biết mình phải làm gì rồi. 
    Chúc khoẻ,  cứ thế nhé!

  3. Quắp nói:

    Hehehe. Thật sự anhbasaigon chưa cảm hết và cũng chưa nghe hết các ca khúc về đất Quảng. Nhiều ca khúc hay, đặc sắc và chọn cho mình để trở thành “bài hát quê hương”!!!
    Trong những năm vừa qua, hội thi sáng tác ca khúc về Quảng Nam cũng đã cho ra lò “tương đối” rất nhiều ca khúc hay và ý nghĩa, chứ không “quanh quẩn” ở một số bài như anhba đã ghi.
    Một bài tôi cho là hơi đặc sắc Quảng Nam và nhiều ý nghĩa chia sẽ cùng TCV1986:

    YÊU CÁI MẶN MÀ
    Nhạc sỹ: Trần Quế Sơn.

    Nếu anh yêu cái mặn mà thì về Quảng Nam quê em
    Nếu anh ưa cái nồng cay thì về Quảng Nam ân tình
    Người ở miền Trung không ngại mưa ngại gió
    Người ở miền Trung anh về anh sẽ thương

    Nếu anh yêu những chùa chiền thì về Hội An anh xem
    Nếu anh ưa đến trời xanh thì về lãng du Ngũ Hành
    Rồi về Hoà Vang nghe mùi xôi nếp mới
    Về làng anh em làm dâu nhà anh

    Ôi nghe yêu sao
    Cái chi chi mà rứa rứa
    Ôi nghe thương sao
    Cái bên ni bên tê
    Đất Quảng Nam ân tình nuôi em từ thơ bé
    Đất Quảng ân tình cho em một dáng hình
    Và cho anh những bước chân phong trần
    Anh mới gặp được em

    Nếu anh yêu cái bềnh bồng thì dạo thuyền trên sông Thu
    Nếu anh ưa thánh địa linh thì về Mỹ Sơn anh nhìn
    Rồi chờ hè sang nghe từng cơn gió nóng
    Rồi ngồi thềm trăng nghe Mẹ em hò khoan

    Nếu anh yêu cái mặn mà thì về Quảng Nam quê em
    Nếu anh ưa cái nồng cay thì về Quảng Nam ân tình
    Rồi về Hoà Vang nghe mùi xôi nếp mới
    Rồi về làng anh, em làm dâu nhà anh

    Ôi, nghe yêu sao
    cái chi răng mà rứa hỉ
    Ôi nghe thương sao
    cái chu choa hung hè
    Đất Quảng ân tình em yêu từ thơ bé
    Đất Quảng ân tình em yêu từng xóm làng
    Và yêu sao những nhánh sông dâng mình
    cho trái ngọt đồng xanh

    Nếu anh yêu cái bềnh bồng thì dạo thuyền trên sông Thu
    Nếu anh ưa thánh địa linh thì về Mỹ Sơn anh nhìn
    Rồi chờ hè sang nghe từng cơn gió nóng
    Rồi ngồi thềm trăng nghe Mẹ em hò khoan

    Nếu anh yêu cái mặn mà thì về Quảng Nam quê em
    Nếu em yêu cái mặn nồng thì làm nàng dâu quê anh

    http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=8VDjXBgf0J

    • Andi (baSG) nói:

      Cảm ơn Quắp thật nhiều cho bọn mình biết về ca khúc này,! Mình vào Sagon lâu quá nên đi Karaoke cũng lấy “bổn cũ” …soạn lại thôi. Có lần mình với anh bạn thân Đặng Tấn Hướng (Tổng biên tập NXB Dongnai) và anh Lã Văn Cường – Anh của Phương Nga có lần đi nhậu và mình cũng có hỏi điều này, nhưng câu trả lời cũng như Nam Anh nghĩ vậy ( Anh Cường là người anh thân thiết với tất cả anh em ruột của mình). Uhm! Mà anh Cường cũng có ý nói y chang như mình đã viết. Nhưng hiện nay anh vẫn đi làm một …..cái lớn hơn để kiếm tiền ..nhiều hơn, mặt dù làm những công việc biên tập cho chương trình ca nhạc ở Trung Tâm Làng Văn, Trung tâm Giáng Ngọc ….. hay viết nhạc cho phim v.v.v . Công việc này đòi hỏi tay nghề và uy tính phải là …..thật ghê! Rồi anh Cường cũng từng phát biểu trên diễn dàn một thực trạng của âm nhạc hiện nay :” …tác phẩm âm nhạc ra đời vội vã nội dung ca từ rẻ tiền, nạn “đạo nhạc”, nhạc chế, nhạc nhái… rất đáng báo động…”. Trong lời Comment của Quắp một bài mới của Trần Quế Son vậy mà mình chẳng hay mặt dù có gặp “tay này” chơi nhạc công ở một vài lần ở phòng trà, nhưng mình chưa quen và chưa tiếp cận được. Mình có đọc một bài viết của anh bạn Nguyễn Đức Nam – Người Đại Lộc (Phó Tổng BT Báo CA Dannang), người thân thiết và chơi với mình hơn hai mươi năm nay từ lúc mình học cùng anh ta ở Đại học Tổng hợp Huế). Đức Nam có bài viết trên Blog của mình về Trần Quế Sơn, các bạn đọc thêm để biết về nhạc sĩ tài hoa này http://nguyenducnam.vnweblogs.com/post/2299/16470. Thân!

  4. HHĐ nói:

    Trong những năm gần đây có nhiều ca khúc về QN khá hay. Theo mình, nói về địa phương ca, có lẽ QN xếp thứ 3 sau Hà Nội và Huế. Trần Quế Sơn với “Quê hương tôi”, Nguyễn Duy Khoái với “Đêm hội phố Hoài”, Vũ Đức Sao Biển với “Bài thơ quê lụa”,”Đường về”…và còn nhiều nữa. Mỗi bài đều mang phong cách riêng nhưng đều thắm đượm tình quê trong từng ca từ, giai điệu.
    Mời mọi người cùng nghe ca khúc”Quê hương tôi” qua giọng ca Ánh Tuyết.
    http://www.nhaccuatui.com/nghe?M=aqc9s4Ieon

    • Thái Bảo nói:

      Cám ơn Thông và Đại nhiều nha. Nhờ hai bạn, mình mới biết quê mình nhiều bài hát hay đến vậy. Chứ không cứ nghĩ nhạc sĩ quê ta vô tình đến thế ư.

  5. Nguyễn Trung nói:

    Andi thân mến,
    Chừ tui mới biết viết nhạc khó hơn viết văn. cám ơn bạn.
    Có mới nói thân mến,
    Tui cũng phần nào đồng ý với bạn nhưng sao bạn không ghi tên ra để xưng hô thuận tiện hơn.
    Cám ơn bạn.

Để lại phản hồi